MKB Nederland wil eenheidsworst in aanbestedingsbeleid gemeenten. Dat helpt innovatieve ondernemers niet!

Auteur: Gert Walhof

Tijdens het congres van het Inkoopplatform Groningen (1) riep Hans Bakker van MKB Nederland de gemeenten op het aanbestedingsbeleid meer te uniformeren. Dan kunnen ondernemers beter deelnemen aan aanbestedingen. Wethouder Joost van Keulen van de gemeente Groningen sprak over de uitdagingen waar zijn Stad voor staat en vooral over ambities. Groningen vaart haar eigen koers en vertaalt deze naar het aanbestedingsbeleid. De vraag is innovatieve oplossingen. Uniformeren komt daarin niet voor!

Het was een mooie bijeenkomst, het congres van het Inkoopplatform Groningen op 16 september 2015. Onder de deelnemers 113 ondernemers vooral uit het MKB en 71 inkopers vooral uit de publieke sector. Het toonde eens te meer aan dat het goed is dat ondernemers en inkopers van publieke organisaties elkaar ontmoeten. Goed dat de inkopers via hun Platform daar het initiatief toe namen. Inkopen is immers in essentie het bij elkaar brengen van vraag en aanbod.

Uiteraard vindt MKB Nederland het belangrijk dat ondernemers eerlijke kansen krijgen bij aanbestedingen. In de aanloop naar de huidige aanbestedingswet heeft deze organisatie door haar lobby het thema "MKB vriendelijk aanbesteden" op de kaart gezet en met succes. Het stellen van regels voor aanbestedingen onder de drempel en de Gids Proportionaliteit zijn daar voorbeelden van. Ook in de consultatieronde voor de nieuwe aanbestedingswet (april 2016) liet MKB Nederland van zich horen (2). Mij valt op dat er steeds opnieuw wordt gepleit voor het verder standaardiseren van het aanbestedingsbeleid van publieke organisatie, bij voorkeur door de wetgever afgedwongen. Ik vraag mij af of dit in het voordeel van ondernemers is?

Mijn argumenten:

Van landelijk naar lokaal
De trend in de politiek de afgelopen jaren is decentralisatie. De recente ontwikkelingen in de zorg zijn daar een goed voorbeeld van. Dit betekent dat gemeenten steeds meer taken krijgen en moeten inkopen. Hoogleraar Jan Telgen rekende voor (3) dat per bewoner de inkoopuitgaven zijn gestegen van € 1000 voor de decentralisaties naar € 2000 nu. Gemeenten willen lokale doelstellingen realiseren en baseren daarop het aanbestedingsbeleid. Standaardisatie is dan een tegendraadse ontwikkeling.

Ondernemers willen zich onderscheiden
Ondernemers willen (potentiële) klanten winnen voor de producten en diensten die ze kunnen leveren, deze overtuigen van hun oplossingen voor een probleem en warm maken voor innovatieve oplossingen. Inleven in de klant, wat deze wil, wie er bij de klant beslist over een aankoop en hoe er wordt ingekocht is een tweede natuur van ondernemers. Het maakt niet uit of die klant een bedrijf of instelling in de publieke sector is. Wethouder Van Keulen bracht het treffend: De gemeente Groningen gaat de problemen aan u, ondernemers, voorleggen en verwacht innovatieve oplossingen en competitieve aanbiedingen. Uniformering leidt tot een eenheidsworst!

Wordt 'middle of the road' het uitgangspunt?
Een aantal jaren terug was de voorloper van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland bezig om uniforme duurzaamheidsregels per productgroep af te spreken. Iedereen mocht meepraten en de regels moesten zo zijn dat veel bedrijven er aan konden voldoen. De meest gehoorde klacht: zo komen we niet verder, innovatieve oplossingen worden zo uitgesloten. Deze kant moet het met de aanbestedingsbeleid niet op en standaardisatie kan wel dit effect hebben.

Laat aanbestedende diensten en ondernemers elkaar op lokaal niveau opzoeken. Elkaar kennen, uitdagen en ambities delen is de eerste stap naar zaken doen. En voor de ondernemers: de ene klant is de andere niet. Dit geldt voor al uw klanten ook als ze in de publieke sector werken.


Gert Walhof, zelfstandig inkoopadviseur en Lector inkoopmanagement Hanzehogeschool Groningen.
info@gertwalhofadvies.nl

-----
(1)  www.inkoopplatformgroningen.nl
(2)  www.internetconsultatie.nl
(3)  Inkoopvakblad Deal!, december 2014